|
Drankmisbruik
De gevolgen van drankmisbruik zo’n honderd jaar geleden
door Willem Arling
Een schoolmeester uit het Duitse Schoningsdorf sprak eens zijn afschuw over de veenarbeider. In de schoolkroniek schreef hij n.l.: dat het bij de arbeiders meestal gaat om minderwaardig volk. ‘t Meeste onheil sticht in deze de drank, omdat het in de meeste families gebruik is, om zaterdagsavonds en zondags de volle fles op tafel te hebben staan. Zelfs de vrouwen maken zich aan drank misbruik schuldig. Kleding en eten zijn schaars, de kinderen lijden eronder.
Tot zover de schoolmeester in de schoolkroniek 1920-1923.
Wat het drankmisbruik betreft is er geen nieuws onder de zon. Al in 1891 schreven kranten niet, over het gebruik, maar over het misbruik ervan. Vooral ook over de verderfelijke gewoonten die geleidelijk aan in het arbeidsproces geslopen waren.
Mede schuldig aan het misbruik waren in deze ook de werkgevers. Een paar keer rondgaan met de jeneverkan gaf de arbeiders het gevoel van de hele wereld aan te kunnen. Helaas bleef het vaak bij alleen dat gevoel. De sociale invloed onderling was heel sterk aanwezig. Wie niet zoop of rookte was immers geen kerel.
Hier volgen enkele berichten uit de Emmercourant van 1891.
Wouter K. te Roswinkel staat terecht wegens mishandeling, omdat hij op 1 Augustus de dienstknecht Lammert Schrijvers heeft geslagen of gestompt. K. zegt dat het allemaal uit gekheid was. Uit verklaringen van getuigen blijkt dat onder het rogge maaien de anderen van Schrijvers jenever verlangden, omdat hij er voor de eerste maal bij was, zoals de gewoonte eist.
Schrijvers wilde dat niet geven, waar op de jongens hem uit gekheid de benen vastbonden. Toen zij hem ook de handen wilden vastbinden greep hij zijn mes waarop K. hem een klap op het hoofd gaf.
Boete FL.3.- of 3 dagen hechtenis.
Valthermond 24 Augustus 1891
Hedenmiddag had hier tussen wijkgravers een hevige vechtpartij plaats.
Schoppen en spaden dienden als wapens en werden op de vijanden van die er zich van bedienden stuk geslagen.
’t Kan nauwelijks verwondering baren dat een persoon zodanig gewond werd dat men aanvankelijk voor zijn leven vreesde. Bedoelde persoon is iemand die hier thuis hoort. Een andere, iemand van Terapelkanaal trok met een in twee-en gespleten neus af.
Israel J. te Emmen wordt diefstal van ene hoeveelheid tabak ten nadele van Berend Wilken op of omstreeks 26 Juli ten laste gelegd. Er werden twee pakjes tabak in den jas van beklaagde gevonden, welke vrouw Wilken en een andere getuige voor die van Wilken herkenden. Toen zij beklaagde daar naar vroegen werd deze, naar hij zeide, flauw en moest een borrel hebben.
Het O.M. eist tegen beklaagde een gevangenisstraf van 1 maand.
Drankmisbruik
Nw. Dordrecht 19 Juli 1893
Door misbruik van sterke drank geraakten een van de Emmermarkt terugkerende boer met zijn vrouw bij het turfstrooiselfabriek “Klazinaveen” met de wagen te water.
Het paard wist de dans te ontspringen. Daar er dol op los gereden werd en plotseling een van de zijstrengen brak, was het waarlijk geen wonder.
Met de schrik en een nat pak kwamen de lieden er nog goed vanaf.
Drankmisbruik
Gisteravond omstreeks negen uur had er te Stadskanaal een treurig voorval plaats.
Zekere J.Krans (glasblazer) en vrouw, wonende aldaar, hadden onenigheid, ’t welke zo hoog opliep, dat de vrouw in de hoofdvaart liep, te kennen gevende, zich te willen verdrinken; haar man begaf zich onmiddelijk te water, met het doel haar te redden, waarop zij beiden in de diepte verdwenen.
Een schipper die de weg daarlangs passeerde, het ongeval bemerkende, wist daar middels een vlotpraam en ene haak de vrouw levend tevoorschijn te halen, doch bij de man waren de levensgeesten geweken..
De oorzaak moet worden toegeschreven aan misbruik van sterken drank.
Drank 1891
De drinkgewoonte kost jaarlijks aan het Nederlandsche volk FL.96.000.000.- terwijl gansch Nederland nog geen Fl. 75.000.000.- aan brood uitgeeft.
80% van de vonnissen door den rechtbank geveld zijn een gevolg van het misbruik van sterken drank.
|