De Berkenrode en zijn vroegere bewoners

Streek van turfgravers en keuterboertjes

Namen en bijnamen van de toenmalige bewoners.

Berkenrode, in de volksmond de maatschappij genoemd.De maatschappij was toen die jaren zijn tijd eigenlijk al ver vooruit, omdat ze gebruik konden maken van een driebaans weg. Een smalle veenweg voor voetgangers en fietsers, daarnaast, gescheiden door een diepe sloot, een bredere veenweg voor de mensen met paard en wagen, weer een diepe sloot en dan de derde veenweg die weinig gebruikt werd, eigenlijk alleen door de mensen die er hun geit aan de harde bentepollen lieten knabbelen.Persoonlijk vond ik de berkenrode altijd de mooiste streek van het compas, vooral zomers was het een klein paradijs op aarde. Voor het gemak zullen we dan even de regen, de kou en de modder bij winterdag vergeten.Maar ik ben bevooroordeeld omdat ik er mijn jeugd heb doorgebracht.Wie waren die vroegere bewoners.

Laten we beginnen bij de hoek postweg-berkenrode.
Daar stond de keet van Lute Mans en Luud Olleid, de Groot was de echte naam. Deze keet met zijn bewoners was toch echt een begrip op ’t compas. Het was een van de stille kroegen (een kniepe) waar de dorstige zich kon laven. Die dorst lessen kon soms zeer snel gaan, want de schnaps die er geschonken werd was niet altijd van de hoogste kwaliteit. Het kwam voor dat sommigen na een of twee borrels al tegen de wereld lagen.
Aan de andere kant van de weg woonde Feringa. Daarnaast, in de buurt waar nu de schaapskooi staat , woonde Jan Oorlog, Jan Rolfes. Deze naam had hij gekregen omdat er toen die tijd een oorlog woedde op de Balkan die hij nauwkeurig bij hield.
Dan woonden er achtereenvolgens, Bakkes Hinne (Schulte), Titke Berend (Suelmann).Oude Luttel. Broens (Bruns of Bruins). Nus Joop. Hartmann. Bakkes Geert (Schulte). Hoffard.
Titke Minne (Suelmann). Rolink. Bakkes Wilm (Schulte). Emmeriks Miena.
Bos. Frans Arling. Bakkes Berend (Schulte). Dolfing. Kramer Harm. Heller Hinnuk. Lutke Bentlage. Kosse. Veringa. Appel Harm (Harms). Koop Wilm.
Verder naar achteren, richting de Foxel, woonden dan nog, Diek (Dijck). Hendrik Ahlers. Pranger Minne.
Verder Hinoom zien Teidoor (Theodoor Arling). Grote Bentlage. Borghoes. Dokter Harm. Polkuu (Exel). Smit Hinne. Baks. Botkes Roulf (Gerdes) en tenslotte Botkes Hamman (Gerdes).
De nazaten van de Botkes (Gerdes) wonen nu meest in Bargeroosterveld. Het erf van Aole Hartmann. Deze foto is vermoedelijk uit 1931. Van links naar rechts: Roef Siekman, Hendrik Hoffard, Willem Suelmann en zijn broer Berend. Koop Wilm en zijn vrouw Trude waren een van de eersten in de maatschappij (berkenrode) die over een radio met accu en anode beschikten. Als kind mochten wij soms dat wereldwonder beluisteren.Het was in de tijd dat pater Henry de Greve zijn gloedvolle preken hield op de radio. Wij als kinderen moesten dan doodstil zijn, want Koop Trude wou geen enkel woord missen. Het duurde dan ook niet lang of de tranen biggelden haar over de wangen, diep onder de indruk van Gods woord. In de steeds dieper wordende schemering was Koop Wilm intussen achter de kachelpijp in slaap gedommeld. Het vuur in de kachel begon langzaam uit te doven, maar niemand had er op dat moment erg in. Tot het moment dat de preek afgelopen was. Vol spanning wachten wij op het verdere verloop. Weer langzaam op deze aarde terugkerend ontwaarde Trude haar man Wilm luid ronkend achter de kachelpijp. Met een: -Dou wat in de kachel.
(dit staat voor woorden die zelfs een vooruitstrevende site als deze te ver zullen gaan.) Met een klap was iedereen weer terug bij de realiteit van alle dag. Ondertussen, terwijl hij een paar turven in de kachel mikte, riep hij: - Ach, loop naor de duvel. Daarna ging hij steevast naar buiten, naar het stookhok om een van zijn befaamde sigaretten van gedroogde kersenbladeren op te steken. De maatschappij, streek van veenarbeiders en keuterboertjes. Een streek waar het als kind in ieder geval goed wonen was.Hoewel ik het mij zondags in de kerk wel eens afvroeg, als de pastoor tijdens een donderpreek van de hele maatschappij geen spaan heel liet, toen als kind nog niet beseffend dat er met de maatschappij iets anders bedoeld werd dan het streekje ten westen van de Runde.

Willem Arling