Van do-taumaohlen tot tauken weeke
Tot een van de dingen die in loop der tijd uit onze streek verdwenen zijn behoort de dagelijkse spreektaal.Vooral onze streektaal viel op door het gebruik van het platduits.Dat kwam natuurlijk omdat de meeste vroegere bewoners afkomstig waren uit duitsland.Het was dan ook vanzelfsprekend dat ze hun moedertaal meenamen naar dit gebied.

Ik kan me herinneren dat tot de zestiger jaren van de vorige eeuw de meeste oudere bewoners deze taal, het platduuts nog spraken.Dit soort platduuts werd verder alleen gesproken in bargeroosterveld en schoonebeek.Het taalgebruik in de omringende dorpen zwartemeer klazienaveen, de ie-klank, emmercompascuum, de ai-klank, week op sommige punten nogal af van het hier gebruikelijke.In de ogen van velen was het compascumers en het schoonebeeks echt een platte taal.

Waar hier over taal geschreven wordt, wordt naturlijk dialect bedoeld.We zullen enkele voorbeelden laten zien van dat platduuts en dan zal ons opvallen dat sommige woorden ook nu nog wel gebruikt worden, zij het natuurlijk in veel mindere mate, door de vooral wat oudere bewoners.Iedereen kent wel het begrip, een vierde gedeelte. Dat kan een vierde gedeelte zijn van, wat hier nogal veel voorkwam bij het slachten, een koe of een kalf.In het gewone duits is dat b.v. een hinterviertel.In het platduuts is dat een achtervöttel. Vöttel is dus een kwart.Enkele zinnen in het platduuts.Do-taumaohls haf de kierkerl mie een kamisoltasche anmeiert.Toenmaals heeft de kistjeskoopman mij een schoudertas aangesmeert.Op weg naor zien Maihmauke kwam de knottenstoter een kataikelken tegen.Op weg naar zijn tante maria kwam de kleine man een eekhoorn tegen.De schaulbunzel leupn de kolde schuers aowern rugn do de meister hum de levietn leesde.De scholier liepen de koude rillingen over de rug toen de meester hem de mantel uitveegde.De schubbejack foll lankhen deur de gaihunger, glupend keek hij de gaapstockn an die stondn te gniesen.Gremiets kiekend gong hij wieder.De schavuit viel languit door de geeuwhonger, argwanend keek hij de gapers aan die heimelijk stonden te lachen.Grimmig kijkend vervolgde hij zijn weg. Nog enkele veel voorkomende woorden in het platduuts. Buskenbordken is broeksband Naoberwiever buurvrouwen.Schnurrebraon  gebraden varkensvlees bij het slachtfeest

Tannenpraokels tandenstokers Buskohl  wittekool Doengrawer doodgraver
Aofnahmekasten fotoapparaat Aowerval epileptische aanval Kuurklaos  scheldnaam voor iemand die teveel praat. Taukenweeke volgende week
Uit de D.G.P. van vrijdag 21 augustus 1998, Ostfriese ambtenaren moeten plattdeutsch leren. Aurich.- Het plattdeutsch wordt vanaf 1 december de tweede officiele taal in openbare gebouwen in Ostfriesland. Dat betekend dat burgers ambtenaren in gemeentehuizen, rechtszalen en politiebureaus op z’n plat kunnen aanspreken. De nieuwe regeling is het gevolg van besluiten in Brussel. Daar willen de Europese bestuurders aan de regionale talen meer gewicht geven.

In Ostfriesland betekend het dat in openbare gebouwen plat gesproken mag worden en dat ambtenaren dan niet kunnen doen of hun neus bloedt.
In zo’n gebouw zal dus altijd een persoon moeten zijn dioe het platduuts verstaat. Ook kunnen vragen op papier in de regionale taal worden opgesteld.In de politiek mag op z’n plat worden  gedebattteerd en tijdens rechtszaken hoeft ook niet meer alleen het Hochdeutsch gebruikt worden. Het Plattduutsk Buro van de Ostfriesche Landschaft, de instantie die zich inzet voor plaatselijke cultuur, is uiteraard opgetogen over plat als tweede ambtstaal. Dit is een opmerkelijk bericht, temeer omdat aan onze kant van de grens een steeds toenemend aantal mensen zich geneert om de eigen streektaal te spreken Een misplaatst minderwaardigheids gevoel zal hier wel aan ten grondslag liggen.
                           Willem Arling